പുതിയ സുപ്രീം ലീഡർ, പക്ഷേ നിഴലിൽ ഭരണം? ഇറാനിലെ അധികാര പോരാട്ടം ചർച്ചയാകുന്നു

 

“ഇറാനിലെ പുതിയ അധികാര സമവാക്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന AI സൃഷ്ടിച്ച ചിത്രം.”

പുതിയ സുപ്രീം ലീഡർ, പക്ഷേ നിഴലിൽ ഭരണം? ഇറാനിലെ രഹസ്യ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ ചർച്ചയാകുന്നു

ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് പുതിയ ആശങ്കകൾക്ക് വഴിവെച്ച് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയന്റെ ഒരു പ്രധാന പരാമർശം. രാജ്യത്തിന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവ് മൊജ്തബ ഖമേനിയുമായുള്ള ആശയവിനിമയം ഇപ്പോൾ “വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്” എന്ന് പെസെഷ്കിയൻ പറഞ്ഞതോടെയാണ് ടെഹ്റാനിലെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും ശക്തമായത്.

ബുധനാഴ്ച ഇറാൻ സ്റ്റേറ്റ് ടെലിവിഷനിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത അഭിമുഖത്തിലാണ് പ്രസിഡന്റ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് ആശയവിനിമയം ബുദ്ധിമുട്ടാകുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചില്ല. ഈ ഒരു വാക്ക് മാത്രം തന്നെ ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിരവധി ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തിയിരിക്കുകയാണ്.

മൊജ്തബ ഖമേനി എവിടെ? ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

മുൻ സുപ്രീം ലീഡർ ആയിരുന്ന ആയത്തുല്ല അലി ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മൊജ്തബ ഖമേനി രാജ്യത്തിന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി ചുമതലയേറ്റതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ അധികാരമേറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹം ഇതുവരെ വലിയ പൊതുപരിപാടികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പദവിയിലുള്ള വ്യക്തി ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കാണപ്പെടാത്തത് സ്വാഭാവികമായും നിരവധി അഭ്യൂഹങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില, സുരക്ഷാ സാഹചര്യം, ഭരണത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പല ചർച്ചകളും നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗികമായി കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.

ഇറാനിൽ സുപ്രീം ലീഡറുടെ പ്രാധാന്യം

ഇറാന്റെ ഭരണഘടനാ സംവിധാനത്തിൽ പ്രസിഡന്റ് പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനത്താണെങ്കിലും, രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാര തീരുമാനങ്ങളിൽ സുപ്രീം ലീഡറുടെ പങ്കാണ് ഏറ്റവും നിർണായകം.

സൈനിക നയം, വിദേശകാര്യ സമീപനം, ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന മേഖലകളിൽ സുപ്രീം ലീഡറുടെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രസിഡന്റും സുപ്രീം ലീഡറും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയ്ക്ക് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

പെസെഷ്കിയൻ പോലുള്ള ഒരു പ്രസിഡന്റിൽ നിന്ന് “ആശയവിനിമയം ബുദ്ധിമുട്ടാണ്” എന്ന പരാമർശം പുറത്തുവരുന്നത് ഇറാനിലെ അധികാര ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

അധികാര കേന്ദ്രങ്ങൾക്കിടയിൽ അകലം ഉണ്ടോ?

ഇറാനിൽ പരമ്പരാഗതമായി മതനേതൃത്വവും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവും തമ്മിൽ സങ്കീർണമായ ബന്ധമാണ് നിലനിന്നത്. പ്രസിഡന്റ് ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, സുപ്രീം ലീഡറുടെ ഓഫീസ് രാജ്യത്തിന്റെ വലിയ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടോ, അതോ സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ കൂടിക്കാഴ്ചകളും ആശയവിനിമയവും പരിമിതമാണോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.

എന്നാൽ ഇറാൻ നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ, പ്രാദേശിക സംഘർഷങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിലെ ഏത് ചെറിയ മാറ്റവും ലോകശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്.

യുദ്ധവും സമ്മർദ്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞ പശ്ചാത്തലം

അടുത്തകാലത്തെ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളും വിദേശ സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളികളാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഐക്യം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

പുതിയ സുപ്രീം ലീഡറുടെ നേതൃത്വ ശൈലി എന്തായിരിക്കും, വിദേശനയത്തിൽ എന്ത് മാറ്റങ്ങൾ വരും, ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ ഉയരുമോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.

ഇറാന്റെ ഭാവി രാഷ്ട്രീയ ദിശ

മൊജ്തബ ഖമേനിയുടെ പൊതുപ്രത്യക്ഷതയുടെ അഭാവവും പെസെഷ്കിയന്റെ പുതിയ പ്രസ്താവനയും ചേർന്ന് ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ശക്തി നൽകിയിരിക്കുകയാണ്.

ഇത് ഒരു താൽക്കാലിക ആശയവിനിമയ പ്രശ്നം മാത്രമാണോ, അതോ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയാണോ എന്നത് വരും ദിവസങ്ങളിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കും.

ഇപ്പോൾ ടെഹ്റാനിലെ ഓരോ നീക്കവും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്. നിഴലിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി തോന്നുന്ന പുതിയ സുപ്രീം ലീഡറുടെ ഭരണരീതി, ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തെയും ലോകവുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളെയും എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കും എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.